<?xml version="1.0" encoding="utf-8" standalone="yes"?><rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"><channel><title>SOLID on jHoon</title><link>https://jhoon99.github.io/tags/solid/</link><description>Recent content in SOLID on jHoon</description><generator>Hugo -- gohugo.io</generator><language>ko-kr</language><lastBuildDate>Tue, 28 Apr 2026 01:00:00 +0900</lastBuildDate><atom:link href="https://jhoon99.github.io/tags/solid/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml"/><item><title>Ch03-4. SOLID, DRY, KISS - 설계 원칙 정리</title><link>https://jhoon99.github.io/p/ch03-4-solid-dry-kiss/</link><pubDate>Tue, 28 Apr 2026 01:00:00 +0900</pubDate><guid>https://jhoon99.github.io/p/ch03-4-solid-dry-kiss/</guid><description>&lt;p&gt;강의에서 SOLID, DRY, KISS 원칙이 나왔다. 코드를 따로 치진 않았는데 개념 정리는 해둬야 할 것 같아서 Dart/Flutter 기준으로 정리한다.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="solid-원칙"&gt;&lt;a href="#solid-%ec%9b%90%ec%b9%99" class="header-anchor"&gt;&lt;/a&gt;SOLID 원칙
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Robert C. Martin(Uncle Bob)이 정리한 객체지향 설계 5원칙이다. 원래 Java 세계에서 나온 건데 Dart/Flutter에서도 똑같이 적용된다.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="s--단일-책임-원칙-single-responsibility"&gt;&lt;a href="#s--%eb%8b%a8%ec%9d%bc-%ec%b1%85%ec%9e%84-%ec%9b%90%ec%b9%99-single-responsibility" class="header-anchor"&gt;&lt;/a&gt;S — 단일 책임 원칙 (Single Responsibility)
&lt;/h3&gt;
 &lt;blockquote&gt;
 &lt;p&gt;클래스는 하나의 책임만 가져야 한다.&lt;/p&gt;

 &lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;하나의 클래스가 여러 일을 하면 한쪽을 고칠 때 다른 쪽이 깨질 수 있다.&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-dart" data-lang="dart"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// 나쁜 예: 한 클래스가 데이터 로딩 + UI 포맷팅 + 저장까지 다 함
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;UserManager&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;Future&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;User&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;fetchUser&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;int&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;...&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;String&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;formatUserName&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;User&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lastName&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;firstName&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;Future&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;saveToLocal&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;User&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;...&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// 좋은 예: 책임을 나눔
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;UserRepository&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;Future&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;User&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;fetch&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;int&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;...&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;Future&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;save&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;User&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;...&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;UserFormatter&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;String&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;formatName&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;User&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lastName&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;firstName&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Flutter에서 이게 특히 중요한 게, Widget 안에 비즈니스 로직을 때려박으면 나중에 유지보수가 지옥이다. 그래서 GetX든 BLoC든 상태관리 패턴이 전부 UI와 로직을 분리하는 구조다.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="o--개방-폐쇄-원칙-open-closed"&gt;&lt;a href="#o--%ea%b0%9c%eb%b0%a9-%ed%8f%90%ec%87%84-%ec%9b%90%ec%b9%99-open-closed" class="header-anchor"&gt;&lt;/a&gt;O — 개방-폐쇄 원칙 (Open-Closed)
&lt;/h3&gt;
 &lt;blockquote&gt;
 &lt;p&gt;확장에는 열려 있고, 수정에는 닫혀 있어야 한다.&lt;/p&gt;

 &lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;기존 코드를 건드리지 않고 새 기능을 추가할 수 있어야 한다는 뜻이다.&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;21
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;22
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;23
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;24
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;25
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;26
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;27
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;28
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;29
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;30
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;31
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;32
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;33
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;34
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-dart" data-lang="dart"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// 나쁜 예: 새 할인 타입 추가하면 이 함수를 계속 수정해야 함
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;calcDiscount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;String&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;price&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;type&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;percent&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;price&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0.1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;type&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;fixed&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;1000&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="c1"&gt;// 새 타입 추가할 때마다 여기를 고침...
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// 좋은 예: 새 할인은 클래스만 추가하면 됨
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;abstract&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Discount&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;calculate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;price&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;PercentDiscount&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;extends&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Discount&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kd"&gt;final&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;PercentDiscount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;this&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="err"&gt;@&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;override&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;calculate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;price&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;price&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;FixedDiscount&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;extends&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Discount&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kd"&gt;final&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;FixedDiscount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;this&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="err"&gt;@&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;override&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;calculate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;price&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;amount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// 새로 추가해도 기존 코드 안 건드림
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;BuyOneGetOneFree&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;extends&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Discount&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="err"&gt;@&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;override&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;calculate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;price&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;price&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Swift에서 &lt;code&gt;protocol&lt;/code&gt; + 구현체 패턴으로 하는 것과 완전히 같다. Dart는 &lt;code&gt;abstract class&lt;/code&gt;가 그 역할을 한다.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="l--리스코프-치환-원칙-liskov-substitution"&gt;&lt;a href="#l--%eb%a6%ac%ec%8a%a4%ec%bd%94%ed%94%84-%ec%b9%98%ed%99%98-%ec%9b%90%ec%b9%99-liskov-substitution" class="header-anchor"&gt;&lt;/a&gt;L — 리스코프 치환 원칙 (Liskov Substitution)
&lt;/h3&gt;
 &lt;blockquote&gt;
 &lt;p&gt;부모 타입 자리에 자식 타입을 넣어도 정상 동작해야 한다.&lt;/p&gt;

 &lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;이름이 어려운데 실제로는 단순하다. 상속받은 클래스가 부모의 계약을 깨면 안 된다는 거다.&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;21
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;22
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;23
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;24
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;25
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;26
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-dart" data-lang="dart"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Rectangle&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;width&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;height&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;Rectangle&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;this&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;width&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;this&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;height&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;get&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;area&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;width&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;height&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// 나쁜 예: 정사각형이 직사각형을 상속
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Square&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;extends&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Rectangle&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;Square&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="c1"&gt;// width를 바꾸면 height도 바뀌어야 하는데...
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="c1"&gt;// Rectangle을 기대하는 코드에서 예상과 다르게 동작함
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="err"&gt;@&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;override&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kd"&gt;set&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;width&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;double&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;width&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;super&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;height&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// 부모의 계약 위반
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;printArea&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Rectangle&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;r&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;r&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;width&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;r&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;height&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;r&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;area&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// Rectangle이면 15인데, Square면 9가 나옴
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;유명한 &amp;ldquo;정사각형-직사각형 문제&amp;quot;다. 수학적으로는 정사각형이 직사각형의 하위지만, 코드에서는 상속하면 안 되는 케이스다. 이럴 때는 상속 대신 공통 인터페이스를 만드는 게 맞다.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="i--인터페이스-분리-원칙-interface-segregation"&gt;&lt;a href="#i--%ec%9d%b8%ed%84%b0%ed%8e%98%ec%9d%b4%ec%8a%a4-%eb%b6%84%eb%a6%ac-%ec%9b%90%ec%b9%99-interface-segregation" class="header-anchor"&gt;&lt;/a&gt;I — 인터페이스 분리 원칙 (Interface Segregation)
&lt;/h3&gt;
 &lt;blockquote&gt;
 &lt;p&gt;클라이언트가 쓰지 않는 메서드에 의존하지 않아야 한다.&lt;/p&gt;

 &lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;거대한 인터페이스 하나보다 작은 인터페이스 여러 개가 낫다.&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;21
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;22
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;23
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;24
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;25
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;26
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;27
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;28
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;29
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;30
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-dart" data-lang="dart"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// 나쁜 예: 모든 걸 하나에 때려넣음
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;abstract&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Worker&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;design&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;managePeople&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;writeTests&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// Developer가 design()이나 managePeople()을 왜 구현해야 하지?
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// 좋은 예: 역할별로 분리
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;abstract&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Coder&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;writeTests&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;abstract&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Designer&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;design&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;abstract&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Manager&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;managePeople&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Developer&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;implements&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Coder&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="err"&gt;@&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;override&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;code&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;코딩 중&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="err"&gt;@&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;override&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;writeTests&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;테스트 작성 중&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Dart에서는 &lt;code&gt;implements&lt;/code&gt;로 여러 인터페이스를 동시에 구현할 수 있으니까 분리해도 조합이 자유롭다. Swift의 protocol composition(&lt;code&gt;Coder &amp;amp; Manager&lt;/code&gt;)이랑 같은 느낌이다.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="d--의존성-역전-원칙-dependency-inversion"&gt;&lt;a href="#d--%ec%9d%98%ec%a1%b4%ec%84%b1-%ec%97%ad%ec%a0%84-%ec%9b%90%ec%b9%99-dependency-inversion" class="header-anchor"&gt;&lt;/a&gt;D — 의존성 역전 원칙 (Dependency Inversion)
&lt;/h3&gt;
 &lt;blockquote&gt;
 &lt;p&gt;구체 클래스가 아니라 추상에 의존해야 한다.&lt;/p&gt;

 &lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;실전에서 제일 체감 큰 원칙이다. 테스트할 때 mock으로 교체하려면 이게 필수다.&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;21
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;22
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;23
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;24
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;25
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;26
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;27
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;28
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;29
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;30
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;31
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;32
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;33
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;34
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;35
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-dart" data-lang="dart"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// 나쁜 예: 구체 클래스에 직접 의존
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;UserViewModel&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kd"&gt;final&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ApiService&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;_api&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ApiService&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// 이러면 테스트 때 교체 불가
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;Future&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;loadUser&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kd"&gt;var&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;_api&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;fetchUser&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// 좋은 예: 추상에 의존 + 생성자 주입
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;abstract&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;UserRepository&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;Future&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;User&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;fetchUser&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ApiUserRepository&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;implements&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;UserRepository&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="err"&gt;@&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;override&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;Future&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;User&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;fetchUser&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="c1"&gt;// 실제 API 호출
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;UserViewModel&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kd"&gt;final&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;UserRepository&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;_repo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// 추상 타입에 의존
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;UserViewModel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;this&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;_repo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;// 외부에서 주입
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;Future&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;loadUser&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kd"&gt;var&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;user&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;_repo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;fetchUser&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// 실제 사용
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;var&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;vm&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;UserViewModel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ApiUserRepository&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;());&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// 테스트
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;var&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;vm&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;UserViewModel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;MockUserRepository&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;());&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Swift에서 protocol로 DI(의존성 주입) 하는 것과 완전히 같은 패턴이다. Flutter에서 GetX의 &lt;code&gt;Get.put()&lt;/code&gt;, Provider의 &lt;code&gt;ChangeNotifierProvider&lt;/code&gt; 같은 것들이 전부 이 원칙 위에서 돌아간다.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="dry--dont-repeat-yourself"&gt;&lt;a href="#dry--dont-repeat-yourself" class="header-anchor"&gt;&lt;/a&gt;DRY — Don&amp;rsquo;t Repeat Yourself
&lt;/h2&gt;
 &lt;blockquote&gt;
 &lt;p&gt;같은 로직을 두 번 이상 쓰지 마라.&lt;/p&gt;

 &lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;복붙이 3번 이상 되면 함수나 클래스로 빼라는 거다.&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;21
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-dart" data-lang="dart"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// 나쁜 예: 같은 검증 로직이 여기저기 흩어져 있음
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;createUser&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;String&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;contains&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;@&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;length&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;throw&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;이메일 형식 오류&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="c1"&gt;// ...
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;updateEmail&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;String&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;contains&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;@&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;length&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;throw&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;이메일 형식 오류&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="c1"&gt;// ...
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// 좋은 예: 한 곳에서 관리
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;EmailValidator&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kd"&gt;static&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;validate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;String&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;contains&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;@&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;length&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;throw&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;이메일 형식 오류&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;createUser&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;String&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="n"&gt;EmailValidator&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;validate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;email&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;다만 주의할 점이 있다. &amp;ldquo;코드가 비슷하게 생겼다&amp;quot;고 무조건 합치면 안 된다. 지금은 같아 보여도 나중에 다르게 변할 수 있는 로직이면 분리해두는 게 맞다. 억지로 합치면 오히려 조건 분기가 늘어나서 더 복잡해진다.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="kiss--keep-it-simple-stupid"&gt;&lt;a href="#kiss--keep-it-simple-stupid" class="header-anchor"&gt;&lt;/a&gt;KISS — Keep It Simple, Stupid
&lt;/h2&gt;
 &lt;blockquote&gt;
 &lt;p&gt;단순하게 해라.&lt;/p&gt;

 &lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;과도한 추상화, 쓸데없는 패턴 적용을 경계하라는 거다.&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;21
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;22
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;23
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-dart" data-lang="dart"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// KISS 위반: 간단한 걸 과하게 추상화
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;abstract&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;StringProcessor&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;String&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;process&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;String&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;input&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;UpperCaseProcessor&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;implements&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;StringProcessor&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="err"&gt;@&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;override&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kt"&gt;String&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;process&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;String&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;input&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;input&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;toUpperCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;ProcessorFactory&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="kd"&gt;static&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;StringProcessor&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;String&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;switch&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;case&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;upper&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;UpperCaseProcessor&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;throw&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;Unknown type&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;var&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;result&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ProcessorFactory&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;create&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;upper&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;process&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;hello&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// KISS: 그냥 이렇게 하면 되는데?
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="kd"&gt;var&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;result&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;hello&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;toUpperCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;SOLID을 배우면 뭐든 인터페이스로 빼고 패턴을 적용하고 싶어지는데, 간단한 문제에 복잡한 구조를 씌우면 오히려 코드가 읽기 어려워진다. &amp;ldquo;지금 이 추상화가 정말 필요한가?&amp;ldquo;를 항상 생각해야 한다.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="정리"&gt;&lt;a href="#%ec%a0%95%eb%a6%ac" class="header-anchor"&gt;&lt;/a&gt;정리
&lt;/h2&gt;&lt;table&gt;
 &lt;thead&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;th&gt;원칙&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;한 줄 요약&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Flutter에서 체감&lt;/th&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/thead&gt;
 &lt;tbody&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;SRP&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;한 클래스 = 한 책임&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Widget, ViewModel, Repository 분리&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;OCP&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;수정 없이 확장&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;abstract class로 다형성&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;LSP&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;자식이 부모 계약 지키기&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;상속 설계 시 주의&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;ISP&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;인터페이스 잘게 쪼개기&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;implements 다중 구현&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;DIP&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;추상에 의존, 주입 받기&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;GetX/Provider로 DI&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;DRY&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;반복 금지&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;공통 로직 유틸로 분리&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;KISS&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;단순하게&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;과도한 패턴 적용 금지&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;SOLID이 결국 말하는 건 &amp;ldquo;변경에 강한 코드를 짜라&amp;quot;는 거다. 그리고 DRY랑 KISS는 서로 균형을 잡아줘야 한다 — 중복을 없애되(DRY) 그 과정에서 너무 복잡해지면 안 되고(KISS). 실무에서 이 밸런스 잡는 게 제일 어렵다고 한다.&lt;/p&gt;</description></item></channel></rss>